Mae Tara Hughes yn swyddog ymchwil o fewn tîm Gofal Cymdeithasol YDG Cymru. Mae Tara’n gweithio’n agos gydag ymchwilwyr sydd â diddordeb mewn data gofal cymdeithasol, a’r rhai sy’n gweithio ym maes gofal cymdeithasol i helpu i wireddu’r cyfleoedd a’r mewnwelediad y gall data gweinyddol cysylltiedig ei ddarparu i’r sector.

Yn y blog hwn, mae Tara yn trafod gweminar diweddar a gynhaliwyd gan y tîm gofal cymdeithasol a oedd yn trafod datblygiadau data o fewn y sector a’r cyfleoedd ymchwil cyffrous sydd ar gael.

Blwyddyn newydd dda oddi wrth dîm Gofal Cymdeithasol YDG Cymru. Gobeithio eich bod wedi mwynhau eich gwyliau Nadolig a Blwyddyn Newydd. Cawsom ddiwedd blwyddyn bendigedig yn y grŵp, pan wnaethom gynnal ein gweminar cyntaf lle daethom â’r rhai sy’n gweithio mewn, neu â diddordeb mewn ymchwil gofal cymdeithasol oedolion ynghyd, gan ddefnyddio data gweinyddol cysylltiedig yn arbennig.

Roedd y mynychwyr yn cynnwys ymchwilwyr a gweithwyr proffesiynol o bob rhan o ofal cymdeithasol oedolion. Os nad oeddech yn gallu bod yn bresennol, gallwch wylio’r recordiad yma, ac mae’r cyflwyniadau hefyd ar gael yma.

 Hwn oedd y gweminar cyntaf a gyflwynwyd gan dîm Gofal Cymdeithasol YDG Cymru fel rhan o grŵp rydym wedi’i sefydlu o’r enw Grŵp Ymchwil Data Cysylltiedig â Gofal Cymdeithasol i Oedolion. Mae rhagor o wybodaeth am y grŵp a sut y gallwch chi gymryd rhan ar gael yma.

Roedd y gweminar yn canolbwyntio ar y Cyfrifiad Oedolion sy’n Derbyn Gofal a Chymorth (ARCS), a fydd, pan fydd yn barod, yn ased sylweddol ar gyfer ymchwil data cysylltiedig ym maes gofal cymdeithasol oedolion. Dechreuodd y sesiwn gyda chyflwyniad gan Joseph Wilton, Pennaeth Dadansoddi ac Arloesedd yn Llywodraeth Cymru a roddodd ddiweddariad i’r rhai a oedd yn bresennol ar y set ddata newydd hon a disgrifio sut mae ei dîm a thimau eraill yn Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda data’r cyfrifiad. Dechreuodd Joseph gydag esboniad o pam y crëwyd y cyfrifiad hwn, a’r ysbrydoliaeth a gymerodd o’r Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth. Amlinellodd Joseph pwy fydd yn rhan o’r cyfrifiad, gan gynnwys pa ddata sy’n cael ei gasglu ar yr unigolion hyn. Disgrifiodd Joseph sut mae’r cyfrifiad wedi’i ddatblygu dros y ddwy flynedd ddiwethaf mewn cydweithrediad ag awdurdodau lleol ledled Cymru. Bu Joseph hefyd yn rhannu datblygiad parhaus y Cyfrifiad Gofalwyr Di-dâl gyda’r mynychwyr; bydd hon yn ffynhonnell wybodaeth amhrisiadwy am ofalwyr di-dâl ledled Cymru sydd wedi cael asesiad statudol o anghenion gofalwr o fewn y flwyddyn gasglu. Ychwanegodd fod y cyfrifiad hwn yn cael ei dreialu ar hyn o bryd o fewn Awdurdodau Lleol gyda’r bwriad o ddechrau’r casgliad cyntaf eleni.

Nesaf, rhoddodd ymchwilwyr o Ganolfan Ymchwil Gofal Cymdeithasol i Oedolion (CARE) Prifysgol Caerdydd esboniad trylwyr a chraff iawn i ni o sut y maent yn bwriadu defnyddio’r data cyfrifiad newydd hwn yn rhai o’r prosiectau ymchwil y maent yn eu cynllunio.

Gan ddechrau gyda Sophie Wood, Cymrawd Ymchwil yn y Ganolfan CARE a’r Ganolfan Treialon, rhoddodd y mynychwyr gefndir byr i’r Ganolfan CARE. Parhaodd Sophie i rannu ei brwdfrydedd dros ddata cyfrifiad newydd ARCS a’r cyfleoedd i gysylltu â setiau data gweinyddol eraill, gan amlygu hynny er mai dim ond blwyddyn o gasglu sydd ar gael; drwy gysylltu data cyfrifiad ARCS â data arall megis data iechyd, mae’n bosibl y bydd ymchwil yn gallu gwneud rhagfynegiadau ynghylch y math o ofal a chymorth y gallai fod eu hangen ar grwpiau penodol o unigolion.

Yna clywodd y mynychwyr gan Fiona Lugg-Widger, Dirprwy Gyfarwyddwr Data yn y Ganolfan Treialon Ymchwil ym Mhrifysgol Caerdydd. Maent wedi bod yn gweithio gyda data gofal cymdeithasol a gesglir fel mater o drefn ers dros ddegawd, yn enwedig data’r Cyfrifiad Plant sy’n Derbyn Gofal a Chymorth, lle maent wedi gallu gwerthuso ymyriadau o fewn y sector Gofal Cymdeithasol Plant gan ddefnyddio data a gesglir fel mater o drefn. Rôl Fiona o fewn y Ganolfan yw edrych ar sut y gallant ddefnyddio a gwella ymchwil trwy ddefnyddio data a gesglir fel mater o drefn. Rhannodd Fiona â’r mynychwyr rai o ganfyddiadau’r adolygiad cwmpasu diweddar a edrychodd ar ba ddata gofal cymdeithasol oedolion sydd ar gael ar hyn o bryd ar gyfer cysylltiadau ledled y DU, y gallwch ei gyrchu yma. Tynnodd Fiona sylw at bwysigrwydd y cyfrifiad ARCS newydd hwn i gefnogi ymchwil o fewn gofal cymdeithasol oedolion ar draws holl boblogaeth Cymru, a’r cyfleoedd a’r posibiliadau yn y dyfodol wrth i’r data hwn ddod ar gael.

Bu Abigail Palmer, myfyrwraig PhD yn y Ganolfan CARE hefyd yn rhannu ei phrosiect PhD arfaethedig a fydd yn edrych ar anghydraddoldebau o fewn diogelu oedolion ledled Cymru gan ddefnyddio data Cyfrifiad ARCS.

I orffen y gweminar rhoddodd Lynsey Cross o dîm Gofal Cymdeithasol YDG Cymru ddiweddariad ar yr ymarfer gosod blaenoriaethau ymchwil cenedlaethol y maent yn ei gynnal. Mae’r tîm yn gweithio ochr yn ochr â Gofal Cymdeithasol Cymru i ddarganfod pa randdeiliaid ar draws gofal cymdeithasol oedolion yr hoffai ymchwil data cysylltiedig ei ddeall gan ddefnyddio data a gesglir fel mater o drefn. Esboniodd Lynsey fod y tîm wedi dilyn proses benodol gyda’r nod o gynhyrchu rhestr o flaenoriaethau ymchwil a fydd yn llywio cynlluniau caffael data a gweithgareddau ymchwil yn y dyfodol.

Rydym yn eich annog i wylio’r recordiad gweminar llawn yma, ac os oes gennych unrhyw gwestiynau pellach i’r siaradwyr, mae eu manylion cyswllt hefyd ar gael ar y cyflwyniadau yma.

Os hoffech ddod yn aelod o’r Grŵp Ymchwil Data Cysylltiedig â Gofal Cymdeithasol i Oedolion, neu gael y wybodaeth ddiweddaraf am y gweithgareddau a gynigir gan y grŵp, mae croeso i chi gysylltu â mi:  t.j.hughes@swansea.ac.uk neu tara.hughes@socialcare.wales.

Byddem hefyd wrth ein bodd yn clywed eich barn am y gweminar hon a byddem yn gwerthfawrogi unrhyw adborth pellach am y grŵp a’i weithgareddau dros y flwyddyn nesaf; gallwch lenwi ein ffurflen adborth yma.