Trosolwg
Mae rhaglen Iechyd a Llesiant YDG Cymru yn dwyn ynghyd ddata geo-ofodol, iechyd a gweinyddol i roi cipolwg ar iechyd a llesiant yng Nghymru.
Mae gwaith diweddar yn cynnwys archwilio’r berthynas rhwng byw ar eich pen eich hun ac unigrwydd; darparu tystiolaeth ar bellteroedd teithio ar lefel unigolion ac aelwydydd i wasanaethau iechyd mewn ardaloedd gwledig; darparu dadansoddiadau demograffig o unigolion sy’n byw mewn Tai Amlfeddiannaeth yng Nghymru; ac ymchwilio i gysylltiad data rhwng Cyfrifiad 2021 a set ddata Gwasanaeth Demograffig Cymru ym Manc Data SAIL.
Wrth symud ymlaen, bydd y thema’n canolbwyntio ar ddichonoldeb creu mesur llesiant newydd gan ddefnyddio data gweinyddol iechyd cysylltiedig; ymchwilio i ganlyniadau iechyd sy’n gysylltiedig â chefn gwlad; a chreu dull cysylltu amlygiad yn y gweithle 24 awr y dydd.
Blaenoriaethau
Mae deddfu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 yn amlinellu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i iechyd a llesiant unigolion ledled Cymru. O ystyried natur eang y pwnc hwn, rydym yn disgwyl i waith dorri ar draws sawl maes ymchwil thematig. Yn benodol, rydym wedi cynllunio ein hymagwedd i weithio’n agos gyda meysydd ymchwil thematig newid yn yr hinsawdd a chyfiawnder cymdeithasol.
Rydym yn cynllunio nifer o brosiectau methodolegol i’w defnyddio mewn prosiectau ymchwil annibynnol, ond hefyd i’w gwneud ar gael ar gyfer defnydd ehangach.Mae prosiectau o’r fath yn cynnwys creu set ddata amgylchedd y cartref; dichonoldeb cysylltu â’r gweithle; a datblygu mesur llesiant gan ddefnyddio data arferol.
Mae’r set ddata amgylchedd y cartref yn ymwneud â chreu, cyfuno a dadansoddi ffactorau aelwyd lluosog i greu ‘mynegai straen yn yr aelwyd’.Byddai nodweddion ffisegol ac amgylcheddol megis y math o dai, a chysylltiadau â llygredd aer (modelau cyfrifiadurol pwrpasol o’r amgylcheddau adeiledig a naturiol sy’n gysylltiedig ar lefel aelwydydd), yn cael eu cyfuno â lluniadau cymdeithasol megis cyfansoddiad y teulu, gorlenwi a cydafiachedd aelwydydd.Byddai ymgorffori profiadau pob deiliad tŷ yn ychwanegu dyfnder ychwanegol at ein hymchwil, gan alluogi ymchwil i gyfrif am straen ar lefel aelwyd o fewn cartref teuluol, megis cyfrifoldebau gofalu.Defnyddir hyn i ddeall cysylltiadau â iechyd a lles, yn enwedig o fewn grwpiau agored i niwed.
Fel prosiect galluogi ar gyfer y maes ymchwil thematig newid yn yr hinsawdd, byddwn yn ceisio datblygu methodolegau dichonoldeb cysylltu gweithleoedd. Bydd hyn yn hwyluso cysylltu a dadansoddi amlygiadau amgylcheddol gweithwyr unigol gartref ac yn y gwaith, metrigau teithio llesol posib (e.e. pellteroedd cymudo), ynghyd â chofnodion iechyd.
Ar y cyd â’n gwaith cyfiawnder cymdeithasol byddwn yn disgrifio iechyd a lles grwpiau agored i niwed yng Nghymru o ran anawsterau cymharol o gymharu â’r boblogaeth gyffredinol, neu grwpiau o bobl ar gamau bywyd tebyg. Byddwn yn darparu mewnwelediadau i ddangos gwendidau ac anghenion rhai grwpiau o’u cymharu â’r boblogaeth yn gyffredinol, gan amlygu a hyrwyddo’r angen am gymorth gan asiantaethau amrywiol.
Byddwn yn ymchwilio i ddichonoldeb adeiladu ar ddysgu presennol i greu mesur llesiant unigol gyda’r nod o ddeall llesiant lefel poblogaeth Cymru gan ddefnyddio data a gesglir yn rheolaidd.
Prosiectau
Cysylltiad data gweithle
Mae’r prosiect hwn yn anelu at greu dull i gysylltu unigolyn â’i weithle fel astudiaeth beilot i brofi cysyniad y dull. Mae’r tîm ymchwil yn anelu at gynnwys, er enghraifft, unigolion o’r gweithlu athrawon yng Nghymru. Bydd data amgylcheddol megis lefelau llygredd gartref ac yn y gwaith yn cael eu cynnwys, yn ogystal â’r potensial ar gyfer teithio gweithredol trwy bellterau cymudo.
Iechyd a llesiant cyffredinol ar gyfer grwpiau ledled Cymru
Bydd y prosiect hwn yn ymchwilio i iechyd a llesiant grwpiau i ddangos anawsterau a chodi ymwybyddiaeth i grwpiau penodol.
Mesurau llesiant unigol gan ddefnyddio data arferol
Bydd y prosiect hwn yn edrych ar sut y gallwn harnesu data a gesglir fel mater o drefn i fesur llesiant unigol. Bydd y prosiect yn cynnwys data perthynol i’r unigolyn, amgylchedd ac ardal y cartref i geisio deall a mesur llesiant.
Llesiant amgylchedd y cartref
Bydd y prosiect hwn yn edrych ar sut y gallwn harnesu data a gesglir fel mater o drefn i ddeall effaith amgylchedd y cartref ar iechyd a llesiant unigolyn, ac os bydd yr ymagwedd hon yn cael ei defnyddio i wella ymchwil lefel poblogaeth ehangach.
Cyhoeddiadau
Cip ar Ddata: Nodweddion preswylwyr sy’n byw mewn Tai Amlfeddiannaeth (HMO) yng Nghymru
Mae’r Cip ar Ddata hwn yn crynhoi gwaith a wnaed o fewn maes ymchwil thematig Iechyd a Gofal YDG Cymru i roi mewnwelediadau demograffig ar drigolion sy’n byw mewn Tai Amlfeddiannaeth (HMO) yng Nghymru. Dechreuwyd y gwaith yn dilyn cais gan dîm diogelwch adeiladau Llywodraeth Cymru i gefnogi datblygu tystiolaeth ar gyfer diwygiadau diogelwch adeiladau arfaethedig yn dilyn trychineb Tŵr Grenfell.
Cip ar Ddata: Creu dangosydd newydd i fesur iechyd y boblogaeth a defnydd gofal iechyd: Y Dangosydd Iechyd Dymunol
Mae’r Mewnwelediad Data YDG Cymru hwn yn manylu ar ddatblygiad y Dangosydd Iechyd Dymunol gan ddefnyddio nifer o ffynonellau data gweinyddol ac iechyd a gesglir yn rheolaidd, ac yn disgrifio ei ddosbarthiad ym mhoblogaeth Cymru.
Cip ar Ddata: Asesu mynediad at ofal sylfaenol yng Nghymru wledig a dinesig
Ffurfiwyd cydweithrediad rhwng ymchwilwyr Ymchwil Data Gweinyddol (YDG) Cymru ym Mhrifysgol Abertawe a Gofal Iechyd Gwledig Cymru (RHCW) i gynnal astudiaeth beilot ar anghydraddoldebau o ran hygyrchedd gofal iechyd sylfaenol gwledig. Roedd y cwestiynau ymchwil yn ymwneud â phellteroedd a deithiwyd i feddygfeydd Meddygaeth Deulu mewn ardaloedd gwledig. Yn benodol, y cwestiynau a ofynnwyd oedd: (1) a yw unigolion yn defnyddio eu meddygfeydd teulu agosaf mewn ardaloedd gwledig, (2) pa mor bell y mae pobl yn teithio i fynychu eu meddygfeydd teulu mewn ardaloedd gwledig, a (3) sut mae hyn yn cymharu â’r pellter a deithir gan gleifion i fynychu eu meddygfeydd teulu mewn ardaloedd mwy dinesig?