Trosolwg
Mae rhaglen ymchwil addysg YDG Cymru wedi’i datblygu i ddiwallu anghenion y system addysg yng Nghymru. Drwy gydweithio’n agos â Llywodraeth Cymru a phartneriaid eraill, nod y rhaglen yw cynhyrchu tystiolaeth gadarn ac effeithiol sy’n cefnogi llunwyr polisi ac ymarferwyr i wneud penderfyniadau gwybodus.
Cefnogir rhaglen waith YDG Cymru yn y maes hwn gan Labordy Data Addysg WISERD (WEDL). Sefydlwyd WEDL ym mis Mawrth 2019 i ddarparu dadansoddiad annibynnol o ddata addysg gweinyddol i lywio dadl genedlaethol ar rai o’r materion addysgol mwyaf cyfoes a dybryd sy’n wynebu Cymru.
Gyda ffocws penodol ar addysg brif ffrwd, orfodol, mae rhaglen Addysg YDG Cymru yn rhoi’r wybodaeth i lunwyr polisi i wneud penderfyniadau gorau i gynorthwyo’r sector addysg yng Nghymru a’r bobl ifanc y mae’n eu gwasanaethu.
Mae ein meysydd blaenoriaeth yn cynnwys deall pa mor dda y mae prydau ysgol am ddim yn dangos newidiadau mewn amgylchiadau economaidd-gymdeithasol dros amser, edrych ar effeithiau parhaus diwygiadau mawr i’r cwricwlwm, archwilio dewisiadau pynciau a dilyniant dysgwyr, archwilio effaith diwygiadau Anghenion Dysgu Ychwanegol, a datblygu dadansoddiad o ddata presenoldeb.
Yr arweinydd academaidd ar gyfer rhaglen Addysg YDG Cymru yw’r Athro Chris Taylor.
Blaenoriaethau
Mae addysg yng Nghymru wedi gweld newid sylweddol ers datganoli gyda diwygiadau mawr i’r cwricwlwm, anghenion dysgu ychwanegol, a’r system addysg ôl-orfodol. Mae hyn yn golygu bod yr angen am dystiolaeth, a gwerth posibl ymchwil data gweinyddol, yn hynod bwysig. Gall y newidiadau hyn greu heriau o ran y gallu i gymharu setiau data ac argaeledd data cyrhaeddiad, a byddwn yn gweithio gyda swyddogion a’r sector i fynd i’r afael â hyn. Bydd ein gwaith yn y maes hwn yn edrych ar:
Grymuster Prydau Ysgol Am Ddim (PYD) fel dangosydd o amgylchiadau economaidd-gymdeithasol dros amser: Rydym yn archwilio pa mor dda y mae cymhwysedd i gael prydau ysgol am ddim yn adlewyrchu newidiadau yn amgylchiadau economaidd-gymdeithasol disgyblion dros amser yng nghyd-destun newidiadau polisi diweddar, er mwyn deall pa mor ddibynadwy yw PYD fel dangosydd hirdymor o anfantais.
Effaith barhaus diwygiadau cwricwlaidd gan gynnwys y cyfnod sylfaen a’r cwricwlwm newydd i Gymru, a diwygiadau cymwysterau pwnc: Byddwn yn archwilio effeithiau parhaus diwygiadau cwricwlwm mawr yng Nghymru – gan gynnwys y Cyfnod Sylfaen, y Cwricwlwm newydd i Gymru, a newidiadau i gymwysterau – er mwyn deall sut mae’r newidiadau hyn yn dylanwadu ar brofiadau a chanlyniadau dysgwyr.
Dewisiadau pynciau a dilyniant dysgwyr yng Nghymru: Byddwn yn dadansoddi’r ffactorau sy’n llunio dewisiadau pynciau dysgwyr a sut mae’r penderfyniadau hyn yn dylanwadu ar eu llwybrau addysgol a’u dilyniant ledled system addysg Cymru.
Effaith diwygiadau Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY): Mae’r maes hwn yn canolbwyntio ar ddeall effaith diwygiadau ADY ar ddysgwyr, ysgolion a systemau cefnogaeth, a sut mae newidiadau’n effeithio ar brofiadau a chanlyniadau addysgol.
Dadansoddiad methodolegol arloesol o ddata presenoldeb: Byddwn yn ymchwilio i ddulliau newydd wrth ddeall cylchoedd a chyfnodau absenoldeb ar gyfer dysgwyr.
Prosiectau
Dangosydd grymuster Prydau Ysgol Am Ddim (PYD) fel mesur o amgylchiadau economaidd-gymdeithasol dros amser
Gyda newidiadau i reolau cymhwysedd a’r defnydd o Brydau Ysgol am Ddim (PYD) dros amser, pa mor ddibynadwy yw PYD yn parhau i fod fel dangosydd o amgylchiadau economaidd-gymdeithasol? Bydd y prosiect hwn yn defnyddio data prydau ysgol am ddim a gasglwyd mewn ysgolion, a data’r Cyfrifiad, gan adeiladu ar waith blaenorol o fewn Thema Ymchwil Addysg YDG-Cymru, sydd wedi ystyried cysylltiadau rhwng prydau ysgol am ddim a dangosyddion economaidd-gymdeithasol eraill, er enghraifft o Astudiaeth Carfan y Mileniwm a data Cyfrifiad 2011.
Newid cwricwlwm a’r effaith ar ganlyniadau dysgwyr
Cyflwynwyd y Cyfnod Sylfaen (FP) yn llawn yn 2010/11, sy’n golygu bod y garfan lawn gyntaf wedi cwblhau eu TGAU yn 2020/21. Fodd bynnag, gan fod hyn yn ystod pandemig COVID-19, mae angen i’r dadansoddiad ystyried yn ofalus pa effaith y mae’r Cyfnod Sylfaen wedi’i chael ar ganlyniadau diweddarach. Cyflwynwyd y Cwricwlwm newydd i Gymru yn 2022 ac mae’n darparu newid sylweddol i systemau a phrosesau yng Nghymru, gan gynnwys newidiadau i arholiadau ac asesiadau. Mae’n bwysig bod data addysg yn cael ei ddefnyddio i archwilio gweithrediad ac effaith hirdymor y diwygiadau sylweddol hyn.
Lle iawn, amser iawn, cefnogaeth iawn: archwilio darpariaeth anghenion dysgu ychwanegol a chanlyniadau addysgol yng Nghymru
Mae deall sut mae darpariaeth anghenion dysgu ychwanegol yn cefnogi canlyniadau addysgol y rhai â chyflyrau iechyd yn bwysig ar gyfer cynllunio a gweithredu system gymorth effeithiol. Mae ymchwil yn awgrymu bod plant â chyflyrau iechyd yn fwy tebygol o brofi canlyniadau addysgol negyddol, gan gynnwys mwy o waharddiadau, presenoldeb is, a chyrhaeddiad gwaeth. Fodd bynnag, ychydig a wyddys am bwysigrwydd amseru a gweithredu cefnogaeth ar ganlyniadau addysgol.
Cyhoeddiadau
Cip ar Ddata: Pynciau gradd athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru
Gan ddefnyddio data gweinyddol cysylltiedig o Gyfrifiad Blynyddol y Gweithlu Ysgolion (SWAC) a’r Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch (HESA), mae’r Cip ar Ddata hwn yn archwilio cefndiroedd gradd athrawon gwyddoniaeth sydd newydd gymhwyso yng Nghymru. Wrth wneud hynny, mae’n asesu aliniad rhwng arbenigedd pwnc gradd israddedig a dyraniad addysgu. Archwilir y patrymau hyn hefyd yn ôl rhyw athrawon, y lefel addysg maen nhw’n ei haddysgu, y cyfrwng iaith maen nhw’n addysgu ynddo, a daearyddiaeth eu hysgol.
Cip ar Ddata: Y gweithlu addysgu gwyddoniaeth yng Nghymru
Mae’r Cip ar Ddata hwn yn rhoi trosolwg o’r gweithlu addysgu gwyddoniaeth mewn ysgolion uwchradd a gynhelir gan y wladwriaeth yng Nghymru o 2021. Gan ddefnyddio data gweinyddol o Gyfrifiad Blynyddol y Gweithlu Ysgolion (SWAC), mae’n archwilio cyfran y gweithlu addysgu gwyddoniaeth sy’n cyflwyno pynciau
unigol gwyddoniaeth, bioleg, cemeg a ffiseg, a sut maent wedi’u dosbarthu ar draws rhyw, cyfnod addysg, cyfrwng iaith a daearyddiaeth yr ysgol. Mae hyn yn darparu tystiolaeth i lywio trafodaethau ar gynllunio a dosbarthu’r gweithlu mewn addysg gwyddoniaeth orfodol ac ôl-16 ledled Cymru.