Mae Rhaglen Interniaeth Haf Gwyddor Data Poblogaeth unwaith eto wedi rhoi cyfle unigryw i’w interniaid weld sut mae data ac ymchwil yn helpu i lunio gwneud polisïau yng Nghymru, trwy ymweliad llwyddiannus â’r Senedd (Senedd Cymru) a Llywodraeth Cymru.
Wedi’i drefnu mewn cydweithrediad ag YDG Cymru, rhoddodd yr ymweliad fewnwelediad amhrisiadwy i garfan interniaid eleni i weithrediadau democratiaeth Cymru a’r rôl bwysig y mae ymchwil sy’n seiliedig ar dystiolaeth yn ei chwarae wrth gefnogi gwneud penderfyniadau’r llywodraeth.
Yn ystod eu hymweliad â Bae Caerdydd, aeth yr interniaid ar daith o amgylch y Senedd a dysgu am ei strwythur a’i brosesau deddfwriaethol. Un o uchafbwyntiau’r diwrnod oedd y cyfle i gyfarfod â phedwar Aelod o’r Senedd yn cynrychioli etholaethau Abertawe – Francesca O’Brien AS, Mike Hedges AS, Gwyn Williams AS a Steven Rodaway AS.
Rhoddodd y cyfarfod gyfle unigryw i interniaid rannu eu profiadau o’r rhaglen interniaeth ac archwilio gwerth ymchwil a thystiolaeth sy’n seiliedig ar ddata wrth lywio polisi’r llywodraeth. Cynigiodd y sesiwn gyfle prin i fyfyrwyr ymgysylltu’n uniongyrchol â chynrychiolwyr etholedig a chael dealltwriaeth ddyfnach o sut y gall ymchwil gyfrannu at wneud penderfyniadau cyhoeddus ar y lefelau uchaf.
Yna teithiodd y grŵp i swyddfeydd Llywodraeth Cymru ym Mharc Cathays, lle gwnaethon nhw gwrdd â gweision sifil a chael trosolwg o YDG Cymru, gan gynnwys sut mae’r sefydliad yn gweithio mewn partneriaeth â’r llywodraeth i ddarparu tystiolaeth sy’n cefnogi datblygu polisïau a gwasanaethau cyhoeddus.
Dysgodd interniaid hefyd am y cyfleoedd gyrfa amrywiol ar draws ystod o ddisgyblaethau’r llywodraeth, gan gynnwys ystadegwyr a gwyddonwyr data, ac am sut mae sgiliau dadansoddol yn cael eu defnyddio fwyfwy i fynd i’r afael â heriau cymdeithasol cymhleth.
Wrth wneud sylwadau ar uchafbwyntiau eu hymweliad, dywedodd yr interniaid:
“Roedd yn ddiddorol dysgu am y rôl hanfodol y mae ymchwil wyddonol yn ei chwarae mewn democratiaeth yng Nghymru, ac yn ysgogol clywed cefndiroedd amrywiol Aelodau’r Senedd, y tîm YDG a sut y daethant i’w safbwyntiau. Bydd y profiad yn helpu yn y dyfodol i ystyried allbynnau ymchwil o safbwynt ymarferol sy’n cefnogi polisi” – Cerith Halfpenny.
“Fe wnes i fwynhau ein taith wedi’i threfnu i Senedd Cymru yn fawr iawn. Rhai uchafbwyntiau mawr i mi oedd ymweld ag oriel arsylwi’r siambr a chlywed am sut mae Llywodraeth Cymru yn gweithio a’i rôl fel cenedl ddatganoledig. Fe wnes i fwynhau dysgu am gynllun crwn y siambr a’r rhesymeg y tu ôl i’w ddyluniad yn arbennig. Gwnaeth ein tywysydd teithiau waith anhygoel, roedd yn ddiddorol ac yn ddoniol iawn mewn gwirionedd. Roedd hefyd yn brofiad diddorol cwrdd â rhai o Aelodau Abertawe o’r Senedd, roeddwn i’n gwerthfawrogi’n arbennig y cyngor a roddwyd ganddyn nhw ynglŷn â manteisio ar gyfleoedd pan ddônt i’ch ffordd.
Un o uchafbwyntiau mawr y diwrnod oedd ymweld ag adeilad Llywodraeth Cymru a chlywed gan Brif Ystadegydd Cymru ac aelodau o dîm Llywodraeth Cymru ar gyfer YDG Cymru. Roedd gwrando ar yr hyn maen nhw’n ei wneud o ddydd i ddydd a gweld enghreifftiau o’r prosiectau maen nhw’n gweithio arnyn nhw yn wirioneddol ysgogol. Roedd y sgyrsiau’n ddiddorol iawn, ac roedd yn ysbrydoledig gweld menywod cryf yn y rolau hyn.
Dw i’n meddwl mai’r rhan fwyaf gwerth chweil o’r diwrnod, fodd bynnag, oedd treulio amser gyda’r interniaid eraill. Roedd hi’n wych cael clywed mwy am eu prosiectau a’u cefndiroedd, ac rwy’n edrych ymlaen nawr at weld mwy o wynebau cyfeillgar o amgylch yr adeilad” – Gwenllian Davies.
“Roedd yn ddiwrnod gwych, roedd taith y Senedd yn ddiddorol iawn, diolch i’r tywysydd i raddau helaeth. Roedd cyflwyniadau Llywodraeth Cymru yn ddiddorol iawn. Clywsom am geisiadau gwyddor data parhaus gan bobl sy’n amlwg yn poeni llawer am wasanaeth cyhoeddus, a rhoddodd lawer o obaith i mi y gallwn i wneud rhywbeth buddiol gyda fy ngyrfa fy hun” – Dylan Allen.
“Cefais fod yr ymweliad yn agoriad llygaid gwirioneddol. Dyma oedd y tro cyntaf i mi gyfarfod â gwneuthurwyr penderfyniadau etholedig a chlywed am eu gwaith o ddydd i ddydd. Yr hyn a’m trawodd fwyaf oedd gweld sut mae’r byd academaidd, ymchwil a llunio polisïau yn dod at ei gilydd gyda’r nod cyffredin o wella cymdeithas. Gadewais gyda synnwyr llawer cliriach o sut y gallwch chi gael effaith gadarnhaol, boed eich bod chi’n gweithio yn y byd academaidd, y gwasanaeth sifil, neu mewn swydd etholedig” – Rodgers Iradukunda.
Dywedodd Faye Gracey, Pennaeth Caffael Data a Chysylltu ar gyfer Ymchwil YDG Cymru o fewn Llywodraeth Cymru: “Roedd yn wych croesawu carfan eleni o Interniaid Haf Gwyddor Data Poblogaeth i Lywodraeth Cymru a dangos sut mae data, ymchwil a thystiolaeth yn cyfrannu at lunio polisïau ledled Cymru.
“Trwy YDG Cymru, rydym yn gweithio’n agos gydag ymchwilwyr i sicrhau y gall tystiolaeth gadarn helpu i lywio penderfyniadau sy’n effeithio ar gymunedau a gwasanaethau cyhoeddus. Roedden ni hefyd eisiau tynnu sylw at y cyfleoedd cyffrous sydd ar gael i wyddonwyr data o fewn y llywodraeth, lle mae sgiliau dadansoddol yn gynyddol hanfodol wrth fynd i’r afael â rhai o heriau mwyaf cymhleth cymdeithas. Roedd y brwdfrydedd a’r dalent a ddangoswyd gan yr interniaid yn hynod galonogol, ac rydym yn gobeithio bod yr ymweliad wedi ysbrydoli llawer ohonynt i ystyried gyrfaoedd yn y dyfodol mewn gwasanaeth cyhoeddus.”
Ychwanegodd yr Athro Ashley Akbari, Cyfarwyddwr y Rhaglen: “Mae rhoi cyfleoedd i’n interniaid weld sut mae eu gwaith yn cysylltu â gwneud penderfyniadau yn y byd go iawn yn rhan allweddol o’r rhaglen. Roedd cwrdd ag Aelodau’r Senedd a thrafod pwysigrwydd ymchwil mewn gwneud penderfyniadau gan y llywodraeth yn brofiad arbennig o werthfawr, gan roi dealltwriaeth uniongyrchol i fyfyrwyr o sut y gall tystiolaeth lywio polisi. Ynghyd â’r mewnwelediadau a gawsant gan Lywodraeth Cymru ac YDG Cymru, dangosodd yr ymweliad y nifer o ffyrdd y gall ymchwil a’i chanfyddiadau cysylltiedig gael effaith ystyrlon ar gymdeithas. Rydym yn falch o gynnig profiadau fel hyn sy’n helpu i baratoi’r genhedlaeth nesaf o wyddonwyr data, datblygwyr a gyrfaoedd cysylltiedig eraill sy’n ffurfio prosiectau gwyddor data poblogaeth amlddisgyblaethol sy’n gweithio ar draws y byd academaidd, y llywodraeth a diwydiant.
Wedi’i leoli yn Adeilad Gwyddor Data Prifysgol Abertawe, mae Rhaglen Interniaeth Haf Gwyddor Data Poblogaeth 2026 yn cynnal 17 o fyfyrwyr, gan roi’r cyfle iddynt gyfrannu at brosiectau ymchwil effaith uchel. Dewiswyd interniaid eleni o blith mwy na 1,100 o ymgeiswyr, gan danlinellu enw da cynyddol y rhaglen am ddarparu profiad ystyrlon ac ymarferol mewn gwyddor data ac ymchwil poblogaeth.