{"id":9449,"date":"2026-11-12T08:00:29","date_gmt":"2026-11-12T08:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/adrwales.org\/?p=9449"},"modified":"2026-11-12T09:11:53","modified_gmt":"2026-11-12T09:11:53","slug":"mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/","title":{"rendered":"Mae plant sy&#8217;n byw gydag oedolion sy&#8217;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#8217;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#8217;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0"},"content":{"rendered":"<section class=\"l-section wpb_row height_medium\"><div class=\"l-section-h i-cf\"><div class=\"g-cols vc_row via_grid cols_1 laptops-cols_inherit tablets-cols_inherit mobiles-cols_1 valign_top type_default stacking_default\"><div class=\"wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"w-image align_center\"><div class=\"w-image-h\"><img decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-819x1024.png\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-819x1024.png 819w, https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-240x300.png 240w, https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpb_column vc_column_container\"><div class=\"vc_column-inner\"><div class=\"wpb_text_column\"><div class=\"wpb_wrapper\"><h3><span data-contrast=\"auto\">Mae plant sy&#8217;n byw gydag oedolion yr effeithir arnynt gan gamddefnyddio sylweddau ac ymwneud \u00e2&#8217;r system cyfiawnder troseddol yn llawer mwy tebygol o brofi aflonyddwch addysgol, yn \u00f4l astudiaeth nodedig yn y DU.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/h3>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Canfu ymchwilwyr o <\/span><a href=\"https:\/\/ydgcymru.org\/\"><span data-contrast=\"none\">Ymchwil Data Gweinyddol Cymru (YDG Cymru)<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\"> a <\/span><a href=\"https:\/\/saildatabank.com\/\"><span data-contrast=\"none\">Banc Data SAIL<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">fod gan blant sy&#8217;n byw gydag oedolion a oedd \u00e2 chofnodion iechyd a chyfiawnder troseddol sy&#8217;n gysylltiedig \u00e2 chamddefnyddio sylweddau ganlyniadau ysgol llawer gwaeth na&#8217;u cyfoedion.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Roedd enghreifftiau o ganlyniadau ysgol gwaeth yn cynnwys cyfraddau presenoldeb is, sy&#8217;n cyfateb i golli dros wythnos o ysgol y flwyddyn, ynghyd \u00e2 mwy na chwe gwaith y tebygolrwydd o gael eich gwahardd.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dyma&#8217;r tro cyntaf yn y DU i ymchwilwyr allu archwilio&#8217;r berthynas rhwng cofnodion cyfiawnder troseddol oedolion a chanlyniadau addysgol plant sy&#8217;n byw yn yr un aelwyd gan ddefnyddio data gweinyddol sydd wedi&#8217;u cysylltu&#8217;n ddiogel ar raddfa lefel y boblogaeth. Mae&#8217;r canfyddiadau&#8217;n tynnu sylw at sut y gall anawsterau yn y cartref effeithio ar ymgysylltiad plant ag addysg ac yn tynnu sylw at yr angen am adnabod yn gynharach a chymorth mwy cydlynol ar draws gwasanaethau cyhoeddus.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Wedi&#8217;i chyhoeddi yn y <\/span><a href=\"https:\/\/jech.bmj.com\/content\/80\/11\/879\"><span data-contrast=\"none\">British Medical Journal of Epidemiology and Community Health<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">, dadansoddodd yr astudiaeth ddata cysylltiedig wedi&#8217;u dadanabod gan 180,388 o blant rhwng 11 a 15 oed yng Nghymru. Canfu&#8217;r ymchwil fod tua un o bob saith o blant (14.7%) yn byw gydag oedolyn a oedd wedi cofnodi digwyddiad camddefnyddio sylweddau.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Plant sy&#8217;n byw gydag oedolion a oedd \u00e2 chysylltiadau iechyd a system cyfiawnder troseddol sy&#8217;n gysylltiedig \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a brofodd y canlyniadau addysgol gwaethaf. O&#8217;i gymharu \u00e2 phlant heb eu hamlygu, gostyngwyd eu presenoldeb yn yr ysgol ar gyfartaledd o dros 5 diwrnod. (2.81%), ac roeddent fwy na chwe gwaith yn fwy tebygol o gael eu gwahardd o&#8217;r ysgol. Canfu&#8217;r astudiaeth hefyd fod amddifadedd wedi cyfrannu at ganlyniadau addysgol gwaeth ac wedi chwyddo effeithiau negyddol adfyd yn y cartref. Yn bwysig, mae llawer o&#8217;r risgiau hyn yn parhau i fod yn anweledig o fewn cofnodion addysg yn unig.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dywedodd arweinydd yr astudiaeth, Dr Ian Farr: \u201cMae ein canfyddiadau\u2019n awgrymu, gan nad yw gwasanaethau addysg, iechyd a chyfiawnder wedi\u2019u cysylltu\u2019n dda, eu bod yn gadael plant agored i niwed heb eu hadnabod. Mae&#8217;r dystiolaeth hon yn cryfhau&#8217;r achos dros rannu data traws-sector gwell, ymyrraeth gynharach, a gwasanaethau cymorth mwy integredig i helpu atal ymddieithrio addysgol a lleihau&#8217;r effaith hirdymor rhwng cenedlaethau ar blant.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dywedodd Dr Emma Gordon, Cyfarwyddwr ADR UK, &#8220;Mae&#8217;r ymchwil hwn yn nodi carreg filltir bwysig ar gyfer ymchwil data cysylltiedig yn y DU. Am y tro cyntaf, rydym wedi gallu edrych ar ganlyniadau addysgol plant ochr yn ochr \u00e2 gwybodaeth am brofiadau camddefnyddio sylweddau a chyfiawnder troseddol yr oedolion y maent yn byw gyda nhw, gan gynnal y safonau uchaf o breifatrwydd a diogelwch.\u201d<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dywedodd awdur arall yr astudiaeth, Dr Hywel T Evans \u201cMae ein hastudiaethau wedi dangos bod camddefnyddio sylweddau mewn cartref yn gysylltiedig nid yn unig ag iechyd a llesiant gwaeth plant, ond hefyd \u00e2 chanlyniadau addysgol gwaeth. Mae&#8217;r canfyddiadau hyn yn cydgyfeirio&#8217;n uniongyrchol \u00e2 blaenoriaethau allweddol Rhaglen Lywodraethu 2026-2030 Llywodraeth Cymru, sy&#8217;n rhoi pwyslais mawr ar gael gwared \u00e2 gweithio ar wah\u00e2n er mwyn darparu gwasanaethau gwell a dyfodol gwell i bobl Cymru. Trwy ddod \u00e2 data o wahanol rannau o&#8217;r sector cyhoeddus ynghyd, rydym yn cynhyrchu tystiolaeth sy&#8217;n helpu llunwyr polisi i nodi cyfleoedd ar gyfer ymyrraeth gynharach a chymorth mwy cydgysylltiedig i deuluoedd.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Gan weithio mewn cydweithrediad \u00e2 phartneriaid ar draws y llywodraeth a&#8217;r byd academaidd fel rhan o <\/span><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/government\/publications\/ministry-of-justice-better-outcomes-through-linked-data-bold\"><span data-contrast=\"none\">raglen Canlyniadau Gwell drwy Ddata Cysylltiedig (BOLD) y Weinyddiaeth Gyfiawnder<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">, cysylltodd yr astudiaeth ddata iechyd, cyfiawnder troseddol ac addysg i ddarparu dealltwriaeth fwy cyflawn o&#8217;r ffactorau sy&#8217;n llunio cyfleoedd bywyd plant.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mae&#8217;r papur sydd newydd ei gyhoeddi yn adeiladu ar <\/span><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC12820747\/\"><span data-contrast=\"none\">astudiaeth gynharach gan yr un t\u00eem ymchwil<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">, a ganfu fod plant sy&#8217;n byw gydag oedolion sy&#8217;n camddefnyddio alcohol neu gyffuriau yn profi lefelau llawer uwch o amddifadedd, canlyniadau geni gwaeth, problemau iechyd meddwl cynyddol, mwy o ymwneud \u00e2 gwasanaethau gofal cymdeithasol a thebygolrwydd uwch o gael eu hamlygu i hunanladdiad. Tynnodd y canfyddiadau hynny sylw at yr effaith ddofn y gall profiadau niweidiol o fewn y cartref ei chael ar iechyd a llesiant plant a thanlinellodd yr angen am ymyrraeth gynnar i dorri cylchoedd anfantais rhwng cenedlaethau.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Trwy astudio&#8217;r un boblogaeth ac ymestyn y dadansoddiad i gofnodion addysgol, mae&#8217;r ymchwil newydd yn rhoi cipolwg pwysig ar sut y gall amgylchiadau cartref ddylanwadu ar brofiadau a chanlyniadau plant yn yr ysgol. Gyda&#8217;i gilydd, mae&#8217;r ddwy astudiaeth yn cynnig un o&#8217;r darluniau mwyaf cynhwysfawr hyd yma o&#8217;r berthynas rhwng camddefnyddio sylweddau gan oedolion mewn cartrefi a&#8217;r canlyniadau hirdymor a brofir gan blant yn y DU.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mae&#8217;r ymchwil yn dangos gwerth unigryw data gweinyddol sydd wedi&#8217;u cysylltu&#8217;n ddiogel wrth ateb cwestiynau cymdeithasol cymhleth na ellir mynd i&#8217;r afael \u00e2 nhw drwy setiau data unigol yn unig. Wrth i lywodraethau ledled y DU barhau i archwilio dulliau polisi cyhoeddus sy&#8217;n seiliedig ar ddata, mae&#8217;r astudiaeth yn dangos gwerth mentrau cydweithredol fel rhaglen Canlyniadau Gwell drwy Ddata Cysylltiedig (BOLD) Gweinyddiaeth Gyfiawnder Llywodraeth y DU, YDG Cymru a Banc Data SAIL wrth greu tystiolaeth gadarn a all lywio gwasanaethau, cefnogi atal a gwella canlyniadau ar gyfer cenedlaethau&#8217;r dyfodol.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Defnyddiodd yr astudiaeth ddata dienw, cysylltiedig ar raddfa boblogaeth a gedwir o fewn Banc Data SAIL i helpu deall anfantais rhwng cenedlaethau.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mae&#8217;r astudiaeth hon yn adeiladu ar ymchwil a gynhaliwyd drwy BOLD, sy&#8217;n ceisio gwella cysylltedd data llywodraeth ledled Cymru a Lloegr. Cefnogwyd yr ymchwil drwy bartneriaethau hirhoedlog yn cynnwys YDG Cymru, <\/span><a href=\"https:\/\/phw.nhs.wales\/\"><span data-contrast=\"none\">Iechyd Cyhoeddus Cymru<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\"> a Banc Data SAIL.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mae manylion llawn yr astudiaeth i&#8217;w gweld <\/span><a href=\"https:\/\/jech.bmj.com\/content\/80\/11\/879\"><span data-contrast=\"none\">yma.<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">\u00a0<\/span><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":9459,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[178],"class_list":["post-9449","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newyddion-cy","tag-cgdc"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mae plant sy&#039;n byw gydag oedolion sy&#039;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#039;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#039;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0 - ADR Wales<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mae plant sy&#039;n byw gydag oedolion sy&#039;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#039;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#039;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0 - ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-12T08:00:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-12T09:11:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Cate Batchelder\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"headline\":\"Mae plant sy&#8217;n byw gydag oedolion sy&#8217;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#8217;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#8217;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0\",\"datePublished\":\"2026-11-12T08:00:29+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-12T09:11:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/\"},\"wordCount\":1023,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png\",\"keywords\":[\"CGDC\"],\"articleSection\":[\"Newyddion\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/\",\"name\":\"Mae plant sy'n byw gydag oedolion sy'n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a'r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o'r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0 - ADR Wales\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png\",\"datePublished\":\"2026-11-12T08:00:29+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-12T09:11:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png\",\"width\":2048,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mae plant sy&#8217;n byw gydag oedolion sy&#8217;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#8217;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#8217;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\",\"name\":\"ADR Wales\",\"description\":\"Using data to drive positive change\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\",\"name\":\"Cate Batchelder\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cate Batchelder\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/author\\\/cate\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mae plant sy'n byw gydag oedolion sy'n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a'r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o'r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0 - ADR Wales","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Mae plant sy'n byw gydag oedolion sy'n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a'r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o'r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0 - ADR Wales","og_url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/","og_site_name":"ADR Wales","article_published_time":"2026-11-12T08:00:29+00:00","article_modified_time":"2026-11-12T09:11:53+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":2560,"url":"http:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png","type":"image\/png"}],"author":"Cate Batchelder","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cate Batchelder","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/"},"author":{"name":"Cate Batchelder","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"headline":"Mae plant sy&#8217;n byw gydag oedolion sy&#8217;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#8217;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#8217;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0","datePublished":"2026-11-12T08:00:29+00:00","dateModified":"2026-11-12T09:11:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/"},"wordCount":1023,"image":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png","keywords":["CGDC"],"articleSection":["Newyddion"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/","url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/","name":"Mae plant sy'n byw gydag oedolion sy'n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a'r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o'r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0 - ADR Wales","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png","datePublished":"2026-11-12T08:00:29+00:00","dateModified":"2026-11-12T09:11:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#primaryimage","url":"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png","contentUrl":"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Cymraeg-\u2013-PNG2-scaled.png","width":2048,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-plant-syn-byw-gydag-oedolion-syn-ymwneud-a-chamddefnyddio-sylweddau-ar-system-gyfiawnder-yn-wynebu-risg-llawer-uwch-o-gael-eu-gwahardd-or-ysgol-yn-ol-astudiaeth\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/adrwales.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mae plant sy&#8217;n byw gydag oedolion sy&#8217;n ymwneud \u00e2 chamddefnyddio sylweddau a&#8217;r system gyfiawnder yn wynebu risg llawer uwch o gael eu gwahardd o&#8217;r ysgol, yn \u00f4l astudiaeth\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website","url":"https:\/\/adrwales.org\/","name":"ADR Wales","description":"Using data to drive positive change","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/adrwales.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d","name":"Cate Batchelder","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cate Batchelder"},"url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/author\/cate\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9449"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9468,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9449\/revisions\/9468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}