{"id":9041,"date":"2026-07-06T13:30:34","date_gmt":"2026-07-06T12:30:34","guid":{"rendered":"https:\/\/adrwales.org\/?p=9041"},"modified":"2026-07-06T16:00:03","modified_gmt":"2026-07-06T15:00:03","slug":"o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/","title":{"rendered":"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#8217;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru"},"content":{"rendered":"<h3><span>Mae <a href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/ein-ffocws\/addysg\/\">t\u00eem Addysg YDG Cymru<\/a> wedi cynhyrchu dau Gip ar Ddata newydd sy&#8217;n edrych ar gyfansoddiad y gweithlu Athrawon Gwyddoniaeth yng Nghymru a sut mae&#8217;n wahanol ar draws bioleg, cemeg a ffiseg. <\/span><\/h3>\n<p><span>Defnyddiodd y dadansoddiadau ddata o Gyfrifiad y Gweithlu Ysgolion ac maent yn tynnu sylw at wahaniaethau sylweddol ar draws y disgyblaethau gwyddoniaeth ar adeg o bryder cynyddol ynghylch prinder sgiliau STEM. <\/span><\/p>\n<p><span>Wedi&#8217;i gynnal gan ymchwilwyr Addysg YDG Cymru, Sophie Bartlett a Katy Huxley, <a href=\"http:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Data-Insight-Science-Workforce_Cy.pdf\">canfu&#8217;r dadansoddiad cyntaf<\/a>, o&#8217;r 1,820 o athrawon gwyddoniaeth cymwys a oedd yn gweithredu mewn ysgolion uwchradd Cymru yn 2021, fod y rhan fwyaf yn addysgu gwyddoniaeth gyffredinol tra bod tuag un o bob pedwar yn addysgu bioleg (24%) neu gemeg (25%), ac roedd ychydig dros un o bob pump (22%) yn addysgu ffiseg. <\/span><\/p>\n<p><span>Canfu&#8217;r ymchwil hefyd fod menywod yn ffurfio 55% o&#8217;r gweithlu addysgu gwyddoniaeth cyffredinol, ond er eu bod yn cyfrif am y rhan fwyaf o athrawon bioleg (63%) a chemeg (60%), dynion oedd yn dominyddu ffiseg, gan ffurfio 66% o&#8217;r gweithlu.<\/span><\/p>\n<p><span>Yn yr <a href=\"http:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Data-Insight-Degree-subjects-of-science-teachers-in-Wales_Cy.pdf\">ail Gip ar Ddata<\/a>, archwiliodd yr ymchwilwyr gefndiroedd academaidd athrawon gwyddoniaeth. <\/span><\/p>\n<p><span>Ymhlith y 310 o athrawon a oedd wedi&#8217;u cynnwys yn y dadansoddiad cysylltiedig, roedd gan 79% radd STEM ac roedd gan 68% radd gwyddoniaeth, ond roedd yr aliniad penodol i bwnc yn llawer is. Dim ond 31% o athrawon bioleg oedd \u00e2 gradd mewn bioleg, roedd gan 38% o athrawon cemeg radd mewn cemeg, ac roedd gan 36% o athrawon ffiseg radd mewn ffiseg, gan dynnu sylw at yr heriau parhaus wrth adeiladu gweithlu gwyddoniaeth arbenigol.<\/span><\/p>\n<p><span>Nododd yr ymchwil hefyd wahaniaethau ar draws rhyw, cyfrwng iaith a lleoliad ysgol. Roedd dynion yn fwy tebygol na menywod o fod \u00e2 graddau STEM a gwyddor ffisegol, tra bod athrawon gwyddoniaeth cyfrwng Saesneg yn fwy tebygol o fod \u00e2 graddau gwyddoniaeth neu wyddoniaeth fiolegol na&#8217;u cymheiriaid cyfrwng Cymraeg neu ddwyieithog. <\/span><\/p>\n<p><span>Daw&#8217;r canfyddiadau wrth i Gymru barhau i wynebu heriau recriwtio ym maes addysgu gwyddoniaeth, gyda thargedau addysg athrawon gychwynnol ar gyfer bioleg, cemeg a ffiseg yn methu \u00e2 bod yn ddigonol yn 2024\/25. Dywed yr ymchwilwyr fod y canfyddiadau\u2019n rhoi dealltwriaeth fanylach o\u2019r gweithlu addysgu gwyddoniaeth nag a oedd ar gael yn flaenorol ac y gallent helpu i lywio cynllunio\u2019r gweithlu, recriwtio athrawon ac ymdrechion i wella mynediad cyfartal at addysg wyddoniaeth o ansawdd uchel ledled Cymru.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Data-Insight-Science-Workforce_Cy.pdf\">Darllenwch y Cip ar Ddata llawn: Y gweithlu addysgu gwyddoniaeth yng Nghymru<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Data-Insight-Degree-subjects-of-science-teachers-in-Wales_Cy.pdf\">Darllenwch y Cip ar Ddata llawn: Pynciau gradd athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae t\u00eem Addysg YDG Cymru wedi cynhyrchu dau Gip ar Ddata newydd sy&#8217;n edrych ar gyfansoddiad y gweithlu Athrawon Gwyddoniaeth yng Nghymru a sut mae&#8217;n wahanol ar draws bioleg, cemeg a ffiseg. Defnyddiodd y dadansoddiadau ddata o Gyfrifiad y Gweithlu Ysgolion ac maent yn tynnu sylw at wahaniaethau sylweddol ar draws y disgyblaethau gwyddoniaeth ar&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[141],"class_list":["post-9041","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newyddion-cy","tag-addysg"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#039;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru - ADR Wales<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#039;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru - ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mae t\u00eem Addysg YDG Cymru wedi cynhyrchu dau Gip ar Ddata newydd sy&#8217;n edrych ar gyfansoddiad y gweithlu Athrawon Gwyddoniaeth yng Nghymru a sut mae&#8217;n wahanol ar draws bioleg, cemeg a ffiseg. Defnyddiodd y dadansoddiadau ddata o Gyfrifiad y Gweithlu Ysgolion ac maent yn tynnu sylw at wahaniaethau sylweddol ar draws y disgyblaethau gwyddoniaeth ar...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-06T12:30:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-06T15:00:03+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Cate Batchelder\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"headline\":\"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#8217;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru\",\"datePublished\":\"2026-07-06T12:30:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-06T15:00:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/\"},\"wordCount\":421,\"keywords\":[\"Addysg\"],\"articleSection\":[\"Newyddion\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/\",\"name\":\"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio'r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru - ADR Wales\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-07-06T12:30:34+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-06T15:00:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#8217;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\",\"name\":\"ADR Wales\",\"description\":\"Using data to drive positive change\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\",\"name\":\"Cate Batchelder\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cate Batchelder\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/author\\\/cate\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio'r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru - ADR Wales","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio'r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru - ADR Wales","og_description":"Mae t\u00eem Addysg YDG Cymru wedi cynhyrchu dau Gip ar Ddata newydd sy&#8217;n edrych ar gyfansoddiad y gweithlu Athrawon Gwyddoniaeth yng Nghymru a sut mae&#8217;n wahanol ar draws bioleg, cemeg a ffiseg. Defnyddiodd y dadansoddiadau ddata o Gyfrifiad y Gweithlu Ysgolion ac maent yn tynnu sylw at wahaniaethau sylweddol ar draws y disgyblaethau gwyddoniaeth ar...","og_url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/","og_site_name":"ADR Wales","article_published_time":"2026-07-06T12:30:34+00:00","article_modified_time":"2026-07-06T15:00:03+00:00","author":"Cate Batchelder","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cate Batchelder","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/"},"author":{"name":"Cate Batchelder","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"headline":"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#8217;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru","datePublished":"2026-07-06T12:30:34+00:00","dateModified":"2026-07-06T15:00:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/"},"wordCount":421,"keywords":["Addysg"],"articleSection":["Newyddion"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/","url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/","name":"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio'r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru - ADR Wales","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website"},"datePublished":"2026-07-06T12:30:34+00:00","dateModified":"2026-07-06T15:00:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/o-dan-y-microsgop-mae-cipion-ar-ddata-newydd-yn-archwilior-gweithlu-athrawon-gwyddoniaeth-yng-nghymru\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/adrwales.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"O dan y microsgop: Mae Cipion ar Ddata Newydd yn archwilio&#8217;r gweithlu athrawon gwyddoniaeth yng Nghymru"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website","url":"https:\/\/adrwales.org\/","name":"ADR Wales","description":"Using data to drive positive change","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/adrwales.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d","name":"Cate Batchelder","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cate Batchelder"},"url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/author\/cate\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9041"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9052,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9041\/revisions\/9052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}