{"id":9018,"date":"2026-06-29T11:11:08","date_gmt":"2026-06-29T10:11:08","guid":{"rendered":"https:\/\/adrwales.org\/?p=9018"},"modified":"2026-06-29T11:11:08","modified_gmt":"2026-06-29T10:11:08","slug":"datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/","title":{"rendered":"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru"},"content":{"rendered":"<h2><span>Gwella cartrefi, gwella iechyd<\/span><\/h2>\n<h3>Mae tai yn chwarae rhan bwysig mewn iechyd a llesiant. Gall ffactorau megis inswleiddio, effeithlonrwydd gwresogi a pherfformiad ynni ddylanwadu ar ansawdd amgylchedd y cartref ac, yn ei dro, effeithio ar ganlyniadau iechyd. Mae deall y perthnasoedd hyn yn hanfodol i wella iechyd y cyhoedd yng Nghymru, ond i wneud hynny, mae angen i ymchwilwyr gael mynediad at ddata manwl am berfformiad ynni ein cartrefi. Yn y blog hwn, mae Rhodri Johnson, Swyddog Ymchwil ar gyfer <a href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/ein-ffocws\/iechyd-a-lles\/\">thema Iechyd a Gofal YDG Cymru<\/a>, yn trafod y gwaith y mae wedi bod yn rhan ohono i ddatgloi potensial data effeithlonrwydd ynni cartrefi yn ddiogel, fel y gall y data hyn fod yn adnodd gwerthfawr ar gyfer ymchwil iechyd.<\/h3>\n<p><span>Mae Tystysgrifau Perfformiad Ynni, neu EPC, yn un ffynhonnell wybodaeth am effeithlonrwydd ynni eiddo, sy&#8217;n cynnwys gwybodaeth megis safonau inswleiddio, systemau gwresogi a ddefnyddir, a llawer o ffactorau eraill sy&#8217;n gysylltiedig \u00e2&#8217;r eiddo. Mae data EPC yn ffynhonnell agored y gellir ei lawrlwytho am ddim (<a href=\"https:\/\/epc.opendatacommunities.org\/\">https:\/\/epc.opendatacommunities.org\/<\/a>) a ddarperir gan Lywodraeth y DU (yr Adran Ffyniant Bro, Tai a Chymunedau). Ond er bod data EPC yn gyfoethog o ran manylion, mae hefyd yn dod \u00e2 her; mae&#8217;n iddo risg ail-adnabod (RIR) uchel os caiff ei fewngludo&#8217;n uniongyrchol i Amgylchedd Ymchwil Dibynadwy (TRE), felly mae angen cymryd camau priodol i leihau&#8217;r risg hon.<\/span><\/p>\n<p><span>Yn nata EPC, mae pob cofnod ar gyfer eiddo hefyd yn cynnwys data cyfeiriad safonol, ynghyd \u00e2 Rhif Cyfeirnod Eiddo Unigryw (UPRN). O fewn amrywiaeth o fframweithiau llywodraethu a chyfreithiol (gan gynnwys GDPR), mae amwysedd ynghylch a yw UPRN yn cael eu dosbarthu fel data personol adnabyddadwy ai peidio. Ni waeth beth yw&#8217;r statws cyfreithiol, unwaith y bydd UPRN wedi&#8217;i gysylltu \u00e2 data cyfyngedig ar lefel unigol h.y. i ganiat\u00e1u dewis unigolion sy&#8217;n byw yn yr eiddo, mae risg uwch o ail-adnabod unigolion a newid cyfreithiol posib yn statws UPRN o ddata agored i ddata personol. Mae llywodraethu a diogelu preifatrwydd data yn allweddol i&#8217;r llwyddiant a&#8217;r ymddiriedaeth sy&#8217;n caniat\u00e1u i TRE, megis Banc Data SAIL, weithredu. Beth ydym wedi&#8217;i wneud, felly, i sicrhau na fydd y data hyn byth yn adnabyddadwy? <\/span><\/p>\n<h2><span>Yr her: diogelu data sensitif geo-ofodol a chyfeiriadau<\/span><\/h2>\n<ul>\n<li><span>Mae data EPC yn cynnwys:<br \/>\n&#8211; Cyfeiriadau llawn a rhifau UPRN.<br \/>\n&#8211; newidynnau data sy&#8217;n ymwneud \u00e2&#8217;r eiddo, gan gynnwys sg\u00f4r ynni, deiliadaeth tai, mathau o wresogi a llawer mwy.<\/span><\/li>\n<li><span>Mae&#8217;n ymddangos bod rhai newidynnau yn feysydd testun rhydd, yn dibynnu ar sut mae aseswyr yn mewnbynnu data.<\/span><\/li>\n<li><span>Gall gwerthoedd rhifiadol manwl iawn fod yn bresennol (e.e. mesuriadau gofod llawr i sawl lle degol).<br \/>\nMae&#8217;r nodweddion hyn yn gwneud EPC yn arbennig o agored i gysylltiad \u00e2 ffynonellau data agored. Er enghraifft, gellir cofnodi arwynebedd llawr gyda gwerthoedd penodol iawn, megis 90.899m\u00b2, sy&#8217;n hawdd ei baru \u00e2&#8217;r un gwerth mewn set ddata agored, gan danseilio anonymeiddio a risg datgeliad.<\/p>\n<p><\/span><strong>Dod o hyd i ateb<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><span>Fel rhan o thema Iechyd a Gofal YDG Cymru, ac mewn cydweithrediad \u00e2 chydweithwyr o&#8217;r Ganolfan Ymchwil Amgylcheddol a Iechyd (ENVHE) ym Mhrifysgol Abertawe, gwnaethom geisio deall y risgiau a achosir gan gysylltu \u00e2&#8217;r EPC fel data agored a dylunio strategaeth amlyncu data sy&#8217;n bodloni fframwaith llywodraethu SAIL.<\/span><\/p>\n<p>Gan ddilyn strategaeth lleihau data i nodi pa newidynnau oedd eu hangen i ateb y cwestiwn ymchwil, gwnaethom brofi&#8217;r dull mwy awtomataidd, sy&#8217;n seiliedig ar ystadegau, sef k-anonymeiddio yn gyntaf, ond gwelsom yn gyflym fod hyn yn lleihau defnyddioldeb y data i&#8217;r pwynt lle na fyddai bellach yn gwasanaethu ymchwil yn effeithiol. Yn lle hynny, defnyddiom ddull mwy pragmatig yn seiliedig ar risg, gan ddefnyddio technegau masgio amrywiol a oedd yn cydbwyso risg \u00e2 defnyddioldeb yn well. Roedd angen mwy o waith dynol ar y dull hwn, ond roedd hefyd yn fwy rheoledig. Roedd y dulliau a ddefnyddiwyd i leihau RIR yn cynnwys:<\/p>\n<ul>\n<li><span>Talgrynnu a\/neu gategoreiddio data rhifiadol<\/span><\/li>\n<li><span>Ail-gategoreiddio newidynnau yn fandiau ystyrlon ond llai manwl.<\/span><\/li>\n<li><span>Cuddio newidynnau sensitif.<\/span><\/li>\n<li><span>Dewis dim ond yr eitemau data allweddol sy&#8217;n angenrheidiol ar gyfer y prosiect ymchwil penodol.<\/span><\/li>\n<li><span>Cyfyngu ar y nifer o gofnodion fesul eiddo.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>Y nod cyffredinol oedd lleihau RIR i bwynt lle byddai unrhyw ail-adnabod yn gofyn am gamau gweithredu ychwanegol penodol, a fyddai&#8217;n golygu bwriad maleisus gan ymchwilydd. Rhaid i unrhyw ymgeisydd i SAIL basio rheolau llywodraethu llym cyn cael mynediad at ddata (<u>&lt;https:\/\/saildatabank.com\/cy\/llywodraethu\/&gt;<\/u>).<\/p>\n<h2><span>Cydweithio ar waith<\/span><\/h2>\n<p><span>Roedd y gwaith i ganiat\u00e1u i EPC gael ei ddefnyddio&#8217;n ddiogel o fewn SAIL wedi bod dan ystyriaeth ar gyfer prosiectau penodol i YDG, ond cafodd ei gyflymu yn dilyn cais gan ymchwilydd a oedd am ddefnyddio data EPC yn SAIL i gwblhau PhD ar gysylltiadau rhwng effeithlonrwydd ynni tai ac afiechyd, yn enwedig cyflyrau anadlol. Cwblhawyd ein dull partneriaeth mewn cydweithrediad ag Isobel Braithwaite yng Ngholeg Prifysgol Llundain (UCL); roedd y gwaith yn broses golegol go iawn \u2013 gan gydweithio i ddeall pa newidynnau, a pha lefel o fanylder oedd eu hangen ar gyfer dadansoddi, gan sicrhau bod y data&#8217;n parhau&#8217;n ddiogel.<\/p>\n<p>Mae&#8217;r data sy&#8217;n cwmpasu&#8217;r cyfnod o 2009 i 2024 a baratowyd drwy&#8217;r broses hon wedi&#8217;u defnyddio mewn nifer o brosiectau ers hynny, gyda dadansoddiad PhD Isobel yn defnyddio&#8217;r data EPC cysylltiedig a gyflwynwyd, ynghyd \u00e2 nifer o gyflwyniadau cynhadledd, a chyflwyniadau cyfnodolion academaidd gan Isobel a&#8217;r t\u00eem astudio ehangach yn UCL, a gyd-awdurwyd gyda Rhodri, mewn paratoad. Galluogodd y gwaith i gysylltu&#8217;r data EPC yn ddiogel i&#8217;r astudiaeth hon i fanteisio ar ddata cofnodion iechyd electronig ochr yn ochr \u00e2 gwybodaeth fanwl am nodweddion effeithlonrwydd ynni anheddau unigolion, ac i ddilyn y garfan ar ei hyd. Mae hyn wedi rhoi cipolwg newydd gwerthfawr ar gysylltiadau effeithlonrwydd ynni \u00e2&#8217;r nifer o achosion o glefydau anadlol, a all lywio penderfyniadau polisi tai.<\/span><\/p>\n<h2><span>Llywodraethu arloesol: model sy&#8217;n seiliedig ar flaenoriaethu<\/span><\/h2>\n<p><span>Ochr yn ochr \u00e2&#8217;r gwaith ymarferol i baratoi data, helpodd y prosiect hwn hefyd i dreialu dull newydd yn seiliedig ar ddosbarthu data amgylcheddol a gofodol mewn TRE, gan ddefnyddio SAIL fel maes profi. Mae&#8217;r model hwn yn ystyried natur y set ddata a&#8217;i ffynhonnell i asesu risg, ynghyd \u00e2 ffurflen gais sylfaenol.<\/span><\/p>\n<p><span>I ddechrau, gwnaethom sefydlu dull dosbarthu yn seiliedig ar risg lle, er enghraifft, byddai data ar lefel ardal, neu ddata nad yw yn y parth cyhoeddus, yn cael eu hystyried yn risg isel ac na fyddai angen unrhyw addasu data cyn eu mewngludo i SAIL. Byddai data ffynhonnell agored megis yr EPC manwl iawn yn cael eu hystyried yn risg uchel ac angen gwaith pellach cyn caniat\u00e1u data i mewn i SAIL, ochr yn ochr \u00e2 gweithdrefnau a chymeradwyaethau llywodraethu safonol.<\/span><\/p>\n<p><span>Roedd proses ymgeisio yn cynnwys ymgeiswyr yn nodi pa newidynnau oedd yn ofynnol, ynghyd \u00e2 naratif i esbonio pam y byddai angen pob newidyn yn unol \u00e2&#8217;r prosiect ymchwil cymeradwy. <\/span><\/p>\n<p><span>Drwy gychwyn y model dosbarthu hwn, rydym wedi llwyddo i ganiat\u00e1u mewngludo data EPC i SAIL yn unol \u00e2 fframwaith llywodraethu presennol SAIL; mae gwaith yn mynd rhagddo tuag at brosesau priodol i drin data amgylcheddol a gofodol gyda gwahanol risgiau datgelu.<\/span><\/p>\n<h2><span>Edrych ymlaen<\/span><\/h2>\n<p><span>Mae&#8217;r gwaith a wnaed drwy thema Iechyd a Gofal YDG Cymru a Chanolfan Ymchwil yr Amgylchedd a Iechyd yn dangos sut y gellir addasu data am sut a ble mae pobl yn byw i&#8217;w defnyddio&#8217;n ddiogel ochr yn ochr \u00e2 data personol sensitif mewn ymchwil \u2013 gan ddiogelu preifatrwydd wrth alluogi ymchwil iechyd a chymdeithasol bwysig i symud ymlaen.<\/p>\n<p>Mae ein dull ni&#8217;n dangos ei bod yn bosib datgloi potensial data EPC heb beryglu anhysbysrwydd, gan sicrhau y gall astudiaethau yn y dyfodol barhau i archwilio&#8217;r cysylltiadau rhwng tai, effeithlonrwydd ynni a chanlyniadau iechyd yng Nghymru. Mae&#8217;r gwaith hwn wedi caniat\u00e1u gwelliannau polisi a phrosesau sy&#8217;n ymwneud \u00e2 defnyddio data o&#8217;r fath, a fydd o fudd i ymchwilwyr eraill sydd am ddefnyddio data geo-ofodol a lefel cyfeiriad yn ddiogel o fewn Banc Data SAIL.<\/span><\/p>\n<h2><span>Cydnabyddiaethau<\/span><\/h2>\n<p><span>Cefnogwyd y gwaith hwn gan faes ymchwil thematig Iechyd a Gofal YDG Cymru. Roedd y cydweithio&#8217;n cynnwys Rebecca Pedrick-Case a&#8217;r Athro Richard Fry o d\u00eem Ymchwil yr Amgylchedd a Iechyd ym Mhrifysgol Abertawe, gyda diolch arbennig i Isobel Braithwaite (Coleg Prifysgol Llundain a Iechyd Cyhoeddus Tower Hamlets) am gyd-ddatblygu&#8217;r gofynion ymchwil a chymhwyso&#8217;r data yn ei phrosiect PhD, a&#8217;r Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Iechyd a ariannodd ei Chymrodoriaeth PhD (dyfarniad rhif 302316). Rydym hefyd yn cydnabod Llywodraeth y DU (yr Adran Ffyniant Bro, Tai a Chymunedau) am sicrhau bod data EPC ar gael i&#8217;w defnyddio mewn ymchwil.<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span>\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gwella cartrefi, gwella iechyd Mae tai yn chwarae rhan bwysig mewn iechyd a llesiant. Gall ffactorau megis inswleiddio, effeithlonrwydd gwresogi a pherfformiad ynni ddylanwadu ar ansawdd amgylchedd y cartref ac, yn ei dro, effeithio ar ganlyniadau iechyd. Mae deall y perthnasoedd hyn yn hanfodol i wella iechyd y cyhoedd yng Nghymru, ond i wneud hynny,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[138],"class_list":["post-9018","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newyddion-cy","tag-iechyd-a-gofal"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru - ADR Wales<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru - ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gwella cartrefi, gwella iechyd Mae tai yn chwarae rhan bwysig mewn iechyd a llesiant. Gall ffactorau megis inswleiddio, effeithlonrwydd gwresogi a pherfformiad ynni ddylanwadu ar ansawdd amgylchedd y cartref ac, yn ei dro, effeithio ar ganlyniadau iechyd. Mae deall y perthnasoedd hyn yn hanfodol i wella iechyd y cyhoedd yng Nghymru, ond i wneud hynny,...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-29T10:11:08+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Cate Batchelder\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"headline\":\"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru\",\"datePublished\":\"2026-06-29T10:11:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/\"},\"wordCount\":1447,\"keywords\":[\"Iechyd a Gofal\"],\"articleSection\":[\"Newyddion\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/\",\"name\":\"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru - ADR Wales\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-29T10:11:08+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\",\"name\":\"ADR Wales\",\"description\":\"Using data to drive positive change\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\",\"name\":\"Cate Batchelder\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cate Batchelder\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/author\\\/cate\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru - ADR Wales","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru - ADR Wales","og_description":"Gwella cartrefi, gwella iechyd Mae tai yn chwarae rhan bwysig mewn iechyd a llesiant. Gall ffactorau megis inswleiddio, effeithlonrwydd gwresogi a pherfformiad ynni ddylanwadu ar ansawdd amgylchedd y cartref ac, yn ei dro, effeithio ar ganlyniadau iechyd. Mae deall y perthnasoedd hyn yn hanfodol i wella iechyd y cyhoedd yng Nghymru, ond i wneud hynny,...","og_url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/","og_site_name":"ADR Wales","article_published_time":"2026-06-29T10:11:08+00:00","author":"Cate Batchelder","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cate Batchelder","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/"},"author":{"name":"Cate Batchelder","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"headline":"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru","datePublished":"2026-06-29T10:11:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/"},"wordCount":1447,"keywords":["Iechyd a Gofal"],"articleSection":["Newyddion"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/","url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/","name":"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru - ADR Wales","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website"},"datePublished":"2026-06-29T10:11:08+00:00","author":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/datgloi-data-ynni-cartrefi-yn-ddiogel-ar-gyfer-ymchwil-iechyd-yng-nghymru\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/adrwales.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Datgloi data ynni cartrefi yn ddiogel ar gyfer ymchwil iechyd yng Nghymru"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website","url":"https:\/\/adrwales.org\/","name":"ADR Wales","description":"Using data to drive positive change","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/adrwales.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d","name":"Cate Batchelder","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cate Batchelder"},"url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/author\/cate\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9018"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9019,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9018\/revisions\/9019"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}