{"id":8786,"date":"2026-03-12T11:38:42","date_gmt":"2026-03-12T11:38:42","guid":{"rendered":"https:\/\/adrwales.org\/?p=8786"},"modified":"2026-03-26T11:39:07","modified_gmt":"2026-03-26T11:39:07","slug":"mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/","title":{"rendered":"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl"},"content":{"rendered":"<h3>Mae ymchwilwyr YDG Cymru wedi datblygu ffordd newydd o fesur iechyd y genedl, gan symud y ffocws o\u2019r hyn sy\u2019n ein niweidio i\u2019r hyn sy\u2019n ein cadw\u2019n iach.<\/h3>\n<p>Yn hytrach nag olrhain arwyddion rhybuddio o afiechyd, mae<span>\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/ein-ffocws\/cyfiawnder-cymdeithasol\/\">t\u00eem Cyfiawnder Cymdeithasol YDG Cymru<\/a><span>\u00a0<\/span>wedi datblygu dull newydd, sy\u2019n canolbwyntio ar un dangosydd pwerus, syml: aros yn iach ac osgoi salwch difrifol.<\/p>\n<p><span>Mae\u2019r Dangosydd Iechyd Dymunol (DHI), a ddatblygwyd gan d\u00eem Cyfiawnder Cymdeithasol YDG Cymru, yn defnyddio cofnodion ysbytai, meddygon teulu, adrannau achosion brys a marwolaethau i greu sg\u00f4r blynyddol ar gyfer pob unigolyn. Nod yr offeryn DHI yw darparu mesur sy\u2019n gadarn yn ystadegol ac yn hawdd ei ddeall gan lunwyr polisi a\u2019r cyhoedd.<\/span><\/p>\n<p><span>Mae\u2019r DHI yn cyfuno chwe maen prawf: byw\u2019r flwyddyn gyfan, osgoi derbyniadau i\u2019r ysbyty a mynychu adrannau brys, a pheidio \u00e2 derbyn presgripsiynau ar gyfer heintiau, lleddfu poen na chyflyrau iechyd meddwl. Yn 2022, cafodd 2.68 miliwn o bobl eu cynnwys yn y dadansoddiad, gyda 43.1% yn bodloni pob un o\u2019r chwe meincnod. Roedd y gyfran yn uwch ymhlith dynion (49.2%) na menywod (37.1%), yn uchaf ymhlith plant 10 i 19 oed (58.5%), ac yn isaf ymhlith y rhai 90 oed a throsodd (12.8%). Dangosodd gwahaniaethau economaidd-gymdeithasol fod 47.2% o bobl yn yr ardaloedd lleiaf difreintiedig yn bodloni\u2019r dangosydd o\u2019i gymharu \u00e2 39.4% yn y cymunedau mwyaf difreintiedig.<\/span><\/p>\n<p><span>Mae tueddiadau o 2015 i 2022 yn dangos cynnydd graddol yn y gyfran sy\u2019n bodloni\u2019r DHI cyn cynnydd sydyn yn ystod 2020 a 2021\u2014sy\u2019n debygol o adlewyrchu\u2019r defnydd o ofal iechyd yn ystod cyfyngiadau symud COVID-19\u2014ac yna gostyngiad yn 2022. Dywed ymchwilwyr y gallai symlrwydd y dangosydd a\u2019i allu i gael ei ddadansoddi yn \u00f4l oedran, rhyw ac amddifadedd ei wneud yn ychwanegiad gwerthfawr at adrodd iechyd cenedlaethol, gyda diddordeb eisoes wedi\u2019i fynegi mewn archwilio ei ddefnydd ehangach ledled y DU.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/adrwales.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Creating-a-new-indicator-to-measure-population-health-Cy.pdf\"><span>Darllenwch y Cip ar Ddata llawn<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae ymchwilwyr YDG Cymru wedi datblygu ffordd newydd o fesur iechyd y genedl, gan symud y ffocws o\u2019r hyn sy\u2019n ein niweidio i\u2019r hyn sy\u2019n ein cadw\u2019n iach. Yn hytrach nag olrhain arwyddion rhybuddio o afiechyd, mae\u00a0t\u00eem Cyfiawnder Cymdeithasol YDG Cymru\u00a0wedi datblygu dull newydd, sy\u2019n canolbwyntio ar un dangosydd pwerus, syml: aros yn iach ac&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[143,138],"class_list":["post-8786","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-newyddion-cy","tag-cyfiawnder-cymdeithasol","tag-iechyd-a-gofal"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl - ADR Wales<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl - ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mae ymchwilwyr YDG Cymru wedi datblygu ffordd newydd o fesur iechyd y genedl, gan symud y ffocws o\u2019r hyn sy\u2019n ein niweidio i\u2019r hyn sy\u2019n ein cadw\u2019n iach. Yn hytrach nag olrhain arwyddion rhybuddio o afiechyd, mae\u00a0t\u00eem Cyfiawnder Cymdeithasol YDG Cymru\u00a0wedi datblygu dull newydd, sy\u2019n canolbwyntio ar un dangosydd pwerus, syml: aros yn iach ac...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ADR Wales\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-12T11:38:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-26T11:39:07+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cate Batchelder\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Cate Batchelder\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"headline\":\"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl\",\"datePublished\":\"2026-03-12T11:38:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-26T11:39:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/\"},\"wordCount\":325,\"keywords\":[\"Cyfiawnder Cymdeithasol\",\"Iechyd a Gofal\"],\"articleSection\":[\"Newyddion\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/\",\"name\":\"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl - ADR Wales\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-03-12T11:38:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-26T11:39:07+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/\",\"name\":\"ADR Wales\",\"description\":\"Using data to drive positive change\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d\",\"name\":\"Cate Batchelder\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cate Batchelder\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/adrwales.org\\\/cy\\\/author\\\/cate\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl - ADR Wales","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl - ADR Wales","og_description":"Mae ymchwilwyr YDG Cymru wedi datblygu ffordd newydd o fesur iechyd y genedl, gan symud y ffocws o\u2019r hyn sy\u2019n ein niweidio i\u2019r hyn sy\u2019n ein cadw\u2019n iach. Yn hytrach nag olrhain arwyddion rhybuddio o afiechyd, mae\u00a0t\u00eem Cyfiawnder Cymdeithasol YDG Cymru\u00a0wedi datblygu dull newydd, sy\u2019n canolbwyntio ar un dangosydd pwerus, syml: aros yn iach ac...","og_url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/","og_site_name":"ADR Wales","article_published_time":"2026-03-12T11:38:42+00:00","article_modified_time":"2026-03-26T11:39:07+00:00","author":"Cate Batchelder","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cate Batchelder","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/"},"author":{"name":"Cate Batchelder","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"headline":"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl","datePublished":"2026-03-12T11:38:42+00:00","dateModified":"2026-03-26T11:39:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/"},"wordCount":325,"keywords":["Cyfiawnder Cymdeithasol","Iechyd a Gofal"],"articleSection":["Newyddion"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/","url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/","name":"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl - ADR Wales","isPartOf":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website"},"datePublished":"2026-03-12T11:38:42+00:00","dateModified":"2026-03-26T11:39:07+00:00","author":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/mae-dangosydd-iechyd-dymunol-newydd-yn-mesur-iechyd-y-genedl\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/adrwales.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mae Dangosydd Iechyd Dymunol Newydd yn mesur iechyd y genedl"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#website","url":"https:\/\/adrwales.org\/","name":"ADR Wales","description":"Using data to drive positive change","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/adrwales.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/adrwales.org\/#\/schema\/person\/cb7e55909feb87660d58212c717bf75d","name":"Cate Batchelder","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0a79b71fc1089409fee2e263e763991f577284c9d632e74df269d8fa0372ee5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cate Batchelder"},"url":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/author\/cate\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8787,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8786\/revisions\/8787"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adrwales.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}