Mae Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol a Phrif Chwip Llywodraeth Cymru, Jane Hutt, wedi rhoi clod i YDG Cymru am ei waith i helpu Cymru i ddod yn arweinydd rhyngwladol o ran rhannu data ac arferion gorau polisi sy’n seiliedig ar dystiolaeth.

Roedd y Gweinidog yn siarad yn seminar Rhwydwaith Arloesi a Gwella Dadansoddi Data Cymru (WDAIIN), ‘Cefnogi penderfyniadau ar sail tystiolaeth ar gyfer Diogelwch Cymunedol‘ a thynnodd ar y mewnwelediadau y gallai data, o’u casglu, eu storio a’u dadansoddi’n ddiogel, eu darparu i gefnogi atal troseddu.

Rhoddodd y Gweinidog glod i ddull partneriaeth YDG Cymru, gan gydnabod ei waith ochr yn ochr â Banc Data Cyswllt Gwybodaeth Ddienw Ddiogel (SAIL) i greu cyfleoedd o’r radd flaenaf a phosibiliadau cyffrous ar gyfer ymchwil a dealltwriaeth. Cyfeiriodd y Gweinidog at rôl YDG Cymru i ddod â data ag arbenigwyr data ynghyd i roi cyngor ar gasglu, storio a defnyddio data a nodwyd yn ddiogel i lywio penderfyniadau traws-sefydliadol ar atal troseddu, a galwodd ar berchnogion a darparwyr data yng Nghymru i fod yn uchelgeisiol ynghylch rhannu data’n ddiogel, gan chwilio am y cyfleoedd i rannu’n ddiogel ac yn effeithiol yn hytrach na’r rhwystrau.

Fe wnaeth y Gweinidog amlygu rôl arloesol Cytundeb Rhannu Gwybodaeth Bersonol Cymru, a elwir yn WASPI, sy’n darparu fframwaith ar gyfer rhannu data personol yn effeithiol ac yn gyfreithlon, gan hyrwyddo dull cyson ar draws sectorau. Mae WASPI yn lleihau’r rhwystrau i gydweithio, tra’n sicrhau y gallwn fod yn hyderus bod data’n cael eu rhannu a’u defnyddio’n foesegol ac yn briodol. Mae pob Heddlu a Gwasanaeth Tân ac Achub yng Nghymru, ochr yn ochr â sefydliadau yn amrywio o Fyrddau Iechyd Lleol i gymdeithasau tai ac awdurdodau lleol wedi ymrwymo i WASPI. Mae’r cytundeb hwn ar y cyd ar draws sectorau yn creu amrediad eang o ddysgu a mewnwelediadau posibl, a gefnogir gan YDG Cymru.

Cyfeiriodd y Gweinidog at gymwysiadau byd go iawn pwysig megis prosiect YDG Cymru ar y cyd â’r Weinyddiaeth Gyfiawnder i ddeall tueddiadau ym maes camddefnyddio sylweddau’n well. Wedi’i gyflwyno drwy’r rhaglen Canlyniadau Gwell trwy Ddata Cysylltiedig (BOLD), wedi’i gefnogi gan dros £1m o gyllid a sicrhawyd gan Drysorlys EF, bydd BOLD yn ystyried themâu gan gynnwys effeithiolrwydd triniaeth ar gyfer camddefnyddio sylweddau, camddefnyddio sylweddau rhwng cenedlaethau a lleihau aildroseddu â’r nod o arddangos sut y gall data cysylltiedig gynhyrchu mewnwelediadau a dysg sy’n ein helpu i atal niwed yn ymarferol.

Mae BOLD yn cefnogi gweledigaeth ehangach Llywodraeth Cymru ar gyfer diogelwch cymunedol yng Nghymru – dull gweithredu sy’n ystyriol o drawma, yn seiliedig ar dystiolaeth ac yn cael ei ddarparu mewn partneriaeth ar draws sectorau. Gall ymgorffori dulliau sy’n seiliedig ar dystiolaeth ar draws sefydliadau a phartneriaethau atal troseddoldeb mewn meysydd sy’n amrywio o ymddygiad gwrthgymdeithasol i Drais yn Erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol. Mae llawer o hyn yn fater o hyder wrth ddefnyddio data a rhannu data.

Dywedodd Dr Emma Gordon, Cyfarwyddwr ADR UK: “Mae’n wych gweld rhaglen waith YDG Cymru yn derbyn canmoliaeth haeddiannol gan Weinidog Cymru dros Gyfiawnder Cymdeithasol, Jane Hutt. Mae gan YDG Cymru ddull hirsefydlog o ddod ag arbenigwyr ar draws y byd academaidd a Llywodraeth Cymru ynghyd i gefnogi arferion gorau o ran cysylltu data, ymchwil a gwneud penderfyniadau. Mae ei bortffolio mawr o ddadansoddiad blaengar, rhagoriaeth ymchwil, ac effaith polisi – fel yr amlygwyd gan y Gweinidog – yn dangos bod y dull hwn yn gweithio.

“Rydym yn edrych ymlaen at weithio ymhellach gyda Llywodraeth Cymru i gynyddu’r ymdrechion hyn a dilyn gweledigaeth y Gweinidog o rannu data’n uchelgeisiol er budd y cyhoedd.”

Mae YDG Cymru yn helpu i feithrin hyder wrth ddefnyddio a rhannu data yn ddiogel trwy wasanaethau megis Banc Data SAIL. Mae SAIL yn dod â gwybodaeth ynghyd o amrywiaeth o ffynonellau mewn fformat diogel, heb ei nodi a chysylltadwy, gan gefnogi ymchwil a mewnwelediadau newydd tra’n sicrhau na ellir adnabod pobl unigol.

Gallwch bori data gweinyddol sydd ar gael ar gyfer ymchwil, gan gynnwys rhai o’r setiau data a gedwir yn SAIL, ar Gatalog Data newydd ADR UK.