Mae Cipolwg Data ADR Cymru newydd yn archwilio effaith y pandemig Covid-19 ar iechyd meddwl plant sy’n hynod agored i niwed yn glinigol neu sy’n byw gyda phobl sy’n hynod agored i niwed yn glinigol yng Nghymru.

Ym mis Mawrth 2020, cynghorwyd pobl yr ystyriwyd eu bod yn hynod agored i niwed yn glinigol (CEV) i salwch difrifol neu farwolaeth o Covid-19 i ‘gysgodi’ gartref, gan aros dan do a lleihau cyswllt ag eraill.

Edrychodd yr astudiaeth ar effaith y pandemig Covid-19 ar y defnydd o wasanaethau gofal iechyd ar gyfer gorbryder neu iselder yng Nghymru, ar gyfer plant CEV, plant sy’n byw gyda pherson CEV a phlant yn y boblogaeth gyffredinol.

Fe wnaeth yr astudiaeth ganfod, yn 2019/20, roedd plant CEV bron ddwywaith yn fwy tebygol o fod â chofnod o orbryder neu iselder na phlant yn y boblogaeth yn gyffredinol, ac yn 2020/21, roedd plant CEV dros dair gwaith yn fwy tebygol o fod â hanes o orbryder neu iselder na phlant yn y boblogaeth gyffredinol.

Fodd bynnag, dros yr amser hwn, dim ond ychydig o gynnydd a welwyd ym mynychder y cyfnod o orbryder neu iselder ymhlith plant CEV (o 4.17% i 4.22%), ond gostyngodd ymhlith plant yn y boblogaeth gyffredinol (o 2.19% i 1.39%).

Daeth y tîm ymchwil i’r casgliad bod y risg uwch ymhlith plant CEV wedi’i ysgogi’n bennaf gan leihad yn y cyflwyniadau i wasanaethau gofal iechyd gan blant yn y boblogaeth gyffredinol yn ystod y pandemig, yn hytrach na chynnydd amlwg mewn cyflwyniadau ar gyfer orbryder neu iselder ymhlith y plant CEV.

Yn y Cipolwg Data, dywedodd y tîm ymchwil: “…dylid ystyried a dehongli’r dystiolaeth hon ochr yn ochr â thystiolaeth o astudiaethau cysylltu data poblogaeth gyfan eraill ac arolygon cenedlaethol. Byddai hyn yn cyfrannu at ddealltwriaeth gynhwysfawr o’r berthynas rhwng anghenion cymorth iechyd meddwl, galwadau a fynegwyd a darpariaeth gofal i dargedu gwasanaethau’n well at y rhai sydd eu hangen fwyaf.

Bwriedir y Cipolwg Data fel crynodeb o erthygl ymchwil a gyhoeddwyd yn ddiweddar yn BMJ Open.