Ddoe ymunodd tîm ymchwil Sgiliau a Chyflogadwyedd ADR Cymru ag arweinwyr addysg, ymchwilwyr a gweithwyr polisi addysg proffesiynol i gyflwyno eu canfyddiadau ar gydraddoldeb o fewn addysg drydyddol yng Nghymru.

Yn ystod digwyddiad Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, a gynhaliwyd yn adeilad SPARK Prifysgol Caerdydd, bu Dr Katy Huxley, ymchwilydd ADR Cymru, yn trafod canfyddiadau adroddiad newydd sy’n archwilio tegwch o fewn y sector addysg ôl-orfodol yng Nghymru. Mae’r dadansoddiad data a gynhaliwyd gan dîm Sgiliau a Chyflogadwyedd ADR Cymru yn nodi pa grwpiau sydd wedi’u tangynrychioli mewn addysg drydyddol yng Nghymru.

Cafodd yr adroddiad, gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, sydd wedi’i lleoli ym Mhrifysgol Caerdydd, ei gomisiynu gan Lywodraeth Cymru i gefnogi Medr, y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil newydd, sy’n gyfrifol am holl addysg drydyddol Cymru, gan gynnwys cylch gorchwyl i gynyddu mynediad cyfartal.

Gofynnodd Llywodraeth Cymru i Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP) ddarparu tystiolaeth i gefnogi Medr fel rhan o’i chylch gorchwyl i hyrwyddo cyfle cyfartal yn y sector addysg drydyddol yng Nghymru.

Gan weithio gyda’r WCPP, defnyddiodd ymchwilwyr ADR Cymru Dr Katy Huxley a Rhys Davies ddata gweinyddol cysylltiedig, gan gysylltu data Cyfrifiad 2011 yng Nghymru â chronfeydd data addysg amrywiol am y tro cyntaf i archwilio pa grwpiau sydd wedi’u tangynrychioli ar hyn o bryd yn system addysg drydyddol Cymru.

Canfu eu dadansoddiad fod y rhai o gefndiroedd economaidd-gymdeithasol is – wedi’u mesur mewn amrywiaeth o ffyrdd – yn llai tebygol o symud ymlaen i addysg ôl-orfodol. Os ydynt yn symud ymlaen, mae eu lefelau cyrhaeddiad yn is, ac maent yn fwy tebygol o gyflawni cymwysterau galwedigaethol a dysgu yn y gwaith. Gwnaethant hefyd rannu craffu o’r adroddiad yn ymwneud â grwpiau a drefnwyd yn ôl rhywedd, statws Anghenion Addysgol Arbennig, anabledd, ethnigrwydd, a gallu iaith Gymraeg. Roedd siaradwyr Cymraeg yn fwy tebygol o symud ymlaen i Chweched Dosbarth neu AB a dilyn cymwysterau academaidd.

Dywedodd Katy Huxley o ADR Cymru yn yr adroddiad, “Mae’r dadansoddiad data yn amlygu maint a natur aml-ddimensiwn y gwahaniaethau mewn mynediad at addysg drydyddol yng Nghymru. Mae nodweddion personol a thai, yn enwedig amddifadedd, yn dal i gyfrannu’n sylweddol at bennu a yw pobl yn cael mynediad at addysg drydyddol ac, os ydynt, a ydynt yn dilyn llwybrau mwy ‘academaidd’ (Chweched Dosbarth ac addysg uwch) neu lwybrau mwy ‘galwedigaethol’ (addysg bellach a dysgu seiliedig ar waith).”

Darllenwch fanylion llawn adroddiad WCPP yma